Ceyhun Balcı - SGK’dan Başlıklar
Eylül 29, 2008 - CEYHUN BALCI
“Sağlıkta dönüşüm” adlı oyunun ikinci perdesi öncesindeki arada olduğumuz söylenebilir! Bugüne dek izlemekte olduğumuz birinci perde , biz hekimler başta olmak üzere öngörülü ve ayakları yere basan bir çok kişi ve kurumca vurgulansa da dikkate alınmadı. Çünkü, albenili ve sevimli görünen bir olguyu tanımlamak da bu olgunun yol açabileceği sorunları vurgulamak da gereken tepkiyi yaratamazdı.
Ancak, ikinci perde bugüne dek belletilmeye çalışılanın tersine pek de sevimli ol(a)mayacak! Bir bakıma bugüne dek anlatılmaya çalışılan durumlar deneyime dönüşecek! Hatta, biz söylemiştik türünden pek de hoşlanılmayan durumlar ortaya çıkmış olacak!
Bir durum daha var ki; değinilmeden geçilemez! “Ben seçimden önce zam yapacak kadar enayi miyim?” diyen ustaya kulak verilmesini büyük olasılık olarak görmekte de yarar var! Buna göre, sevimsizliklerin bir süre daha ertelenmesi şaşırtıcı sayılmamalı!
Türk toplumu belirgin ve geri dönüşü olmayan hak kayıpları ile karşı karşıyadır!
İşin geçeği, bugüne değin kazanımlarla uyutulan toplumun bu aşamadan sonra kayıpların önüne geçme refleksleri de büyük ölçüde ortadan kaldırılmıştır!
SGK uygulamasının başlangıcı bayrama denk düşüyor!
Bayramla birlikte gelen bir felaketin ne kadar farkındayız?
Kimi başlıkları irdelemek yararlı olabilir (mi)?
Sosyal güvenlikte yeni dönem
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 1 Ekim’de yürürlüğe girecek maddeleri ile sosyal güvenlik alanında yeni bir dönem başlayacak. Yeni düzenlemelerin uygulamasına açıklık getiren 15 tebliği Resmi Gazete’de yayımlandı.
Tebliğe göre, sigortalının veya işverenin talebi üzerine, Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurullarınca usulüne uygun düzenlenecek raporlar ve dayanağı tıbbi belgelerin Kurum Sağlık Kurulunca incelenmesi sonucu, hizmet akdi ile çalışan sigortalılar ile kendi adına bağımsız çalışan sigortalılar için çalışma gücünün veya iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az yüzde 60′ını kaybettiği tespit edilen sigortalı, malul sayılacak.
Sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihten önce çalışma gücünün yüzde 60′ını kaybettiği önceden veya sonradan tespit edilen sigortalı, bu hastalık veya özrü sebebiyle malullük aylığından yararlanamayacak.
Sigortalılara malullük aylığı bağlanabilmesi için en az on yıldan beri sigortalı bulunup, toplam bin 800 gün veya başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul olan sigortalılar için ise sigortalılık süresi aranmaksızın bin 800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması, maluliyeti nedeniyle sigortalı çalıştığı işten ayrıldıktan veya iş yerini kapattıktan veya devrettikten sonra Kurum’dan yazılı istekte bulunması şart olacak.
Sigortalıların veya işverenlerin malullük durumunun tespiti için Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularına sevk istemesi durumunda, bin 800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması şartıyla sigortalıların sevkleri yapılacak.
Serbest çalışan sigortalılardan prim ödeme gün sayısı bin 800 gün olduğu halde, kendi sigortalılığı nedeniyle genel sağlık sigortası primi dahil, prim ve prime ilişkin her türlü borçları bulunan sigortalıların sevkleri, masrafları kendilerince karşılanmak üzere yapılacak.
“Engellilik” gibi herhangi bir çalışanın burun buruna olduğu bir duruma ilişkin güçlükler, engellemeler iyi algılanmalı!
Emeğin ve inan olma hakkının bu denli örselendiği , kayba uğratıldığı bir durum olabilir mi? Olursa, nasıl yorumlanmalı?
Yeşil kart verilecekler
Harcamaları, taşınır ve taşınmazları ile bunlardan doğan hakları da dikkate alınarak, Kurumca belirlenecek test yöntemleri ve veriler kullanılarak tespit edilecek aile içindeki geliri kişi başına düşen aylık tutarı asgari ücretin üçte birinden az olan yurttaşlar, genel sağlık sigortalısı sayılacakları öngörüldü. Ancak Yasa’nın geçici 12’nci maddesi uyarınca, 1 Ekim 2008 tarihinden itibaren iki yıllık süre içinde söz konusu hüküm uygulanmayacak. Söz konusu madde gereğince, 3816 sayılı Kanun hükümlerine göre yeşil kart talebinde bulunan ve yeşil kart veren birimlerce anılan kanun hükümlerine göre yeşil kart verilmesi uygun görülmeyen kişilerden, tespit edilen aile içindeki kişi başına düşen gelir payının aylık tutarı; asgari ücretin üçte birinden asgari ücrete kadar olduğu tespit edilenler, 5510 sayılı Kanunun 82’nci maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük tutarının üçte biri esas alınarak tescil edilecek. Söz konusu gelir payı tutarı, asgari ücretten asgari ücretin iki katına kadar olduğu tespit edilenler, prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük tutarı, asgari ücretin iki katından fazla olduğu tespit edilenler, prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük tutarının iki katı prime esas kazanç tutarı olarak esas alınıp tescilleri yapılacak.
Yeşil Kart başlıklı düzenlemede de, anlatım daha doğrusu anlaşılmazlık bakımından ustalarının kıvrak zekâsından izler taşımakta. Sözün bu denli dolandırılması ve anlaşılmaktan uzaklaştırılması bile başlı başına olumsuzluk değil midir?
Kısacası, önümüzdeki dönem “sağlıkta dönüşüm” sürecinin gerçek yüzü ile karşılaşılacağı süreci simgeliyor!
Sağlık hizmetinin sosyal, toplumcu ve ücretsiz olması gerektiğini savunan bizlerin doğrulanacağı bir sürecin öngünündeyiz!
“Biz söylemiştik!” demek bizleri mutlu edecek mi?
Kendi adıma vurgulamam gerekirse eğer, bu söylem beni mutlu etmez!
Çünkü, “biz söylemiştik” söyleminin gerçekleştiği ortam deneyimlerin de, uyarıların da, öngörülerin de göz önünde tutulmadığı, değer verilmediği koşulları simgeler!
Böylesi bir durum da, insanın temel özellikleri olan sorgulayıcılık, uyarıcılık ve öngörücülük ile çelişmektedir!
Bu arada, SGK’nın kimi tedavilere ilişkin yönergeleri, o tedavilerin ne kadarını üstleneceğine ilişkin bildirimleri henüz kamuoyu ile paylaşılmadı!
Paylaşıldığında ve elbette yürürlüğe girdiğinde asıl yüzleşme yaşanmış olacak!
Ceyhun BALCI
Yorumunuzu Ekleyin
Bu yazıya yorum yapabilmeniz için giriş yapmalısınız.