Kredi kartı faizleri etik değil - ESFENDER KORKMAZ

Mayıs 22, 2008 - ESFENDER KORKMAZ, TERCÜMAN

BANKA ve kredi kartlarından iki tür faiz alınıyor… Birisi akdi (yasal) faiz… Diğeri de gecikme faizi. Her iki faiz için Merkez Bankası üst limit tayin ediyor… İsteyen her banka bu üst limitten alıyor.
YTL için Merkez Bankası’nın tayin ettiği akdi faiz oranı yıllık olarak yüzde 70.3’tür. Gecikme faiz oranı ise yıllık yüzde 85.6’dır.
KREDİ KARTI FAİZ ORANI

………………………………..AYLIK YILLIK
AKDİ FAİZ YTL …………4.54…..70.3
GECİKME YTL …………5.29…..85.6
AKDİ DOLAR……………2.59…..35.9
GECİKME DOLAR……3.12…..44.6
Merkez Bankası gecelik faiz oranını 0.50 puan artırdı ve 15.75’e yükseldi. Mevduatta en yüksek faiz oranı yüzde 20’dir.
Buna karşılık bankalar banka ve kredi kartlarında ödünç verdiği para için, akdi faiz olarak, yüzde 70.3 faiz alıyor. Gecikme faizi olarak ta yüzde 85.6 faiz alıyorlar.
Bu oranlarda bir faiz için yüksek faiz, spekülatif faiz, tefeci faizi demek bile yetmiyor… Bu oranda bir faiz etik olarak yanlıştır. Hiçbir ahlâki değere, hiçbir toplumsal veya ekonomik norma uymaz.
Öte yandan ABD’de dolar faizi yüzde 2 iken, dolar cinsinden dış kredi alan bu krediye yüzde 6 veya 7 faiz verirken, bankaların kredi kartlarına dolar için yüzde 44.6 faiz uygulamasını da ekonomik anlamda adlandırmak mümkün değildir.
Banka tekeli var
TÜKETİCİ piyasa ekonomisinin en önemli aktörüdür. Eğer bankalar tüketici tasarruflarına yüzde 20 faiz veriyor, kendi parasına yüzde 70 faiz alıyorsa, ortada piyasa falan yok demektir. Bankaların tekeli var demektir. Bankların anlaştığı ve vatandaşı istismar ettiği, oligopol piyasa yapısı var demektir. Aynı zamanda bu yapılar ekonomide istikrar olmadığını göstermektedir.
Hedefler tökezledi
Banka ve kredi kartları azami faizlerini yasaya göre Merkez Bankası belirliyor. Mevduata verilen faizlerde Merkez Bankası tarafından ilan ediliyor. Merkez Bankası kredi kartlarında akdi faizin, mevduat faizinin tam üçbuçuk katı olduğunu görmüyor mu?
Merkez Bankası, enflasyon hedeflemesinde üst üste 2 yıl tökezledi… 2006 yılında yüzde 5 enflasyon hedefi tespit etti… Enflasyon yüzde 9.65 oldu, 2007 yılında yüzde 4 enflasyon hedefi tespit etti, enflasyon yüzde 8.39 oldu. Yani her iki yıl da hedef yüzde yüzden fazla saptı.
MB ne yaptığını bilmiyor
KİMSE hükümete ve Merkez Bankası’na enflasyon hedeflemesine git demedi… Bu güne kadar dünyada enflasyon hedefinden üst üste iki yıl yüzde yüzden fazla sapma olan bir başka ülke de yoktur. Bu nedenledir ki, Türkiye’nin yeniden raitingi düştü. Artık, kamu veya özel sektör dışarıdan daha yüksek faizle kredi bulabilecektir.
Halka kazık faizler kararı alan, Türkiye’nin raitingini düşüren bir Merkez Bankası’nın, özür dilemesi yetmez. İstifa etmesi gerekir.
Banka ve kredi kartları faizlerinin, mevduat faizinden en fazla 10 puan yüksek olması gerekir. Bu on puan bankların riskini fazlasıyla karşılar. CHP’nin bu konudaki yasa tekliflerini AKP iktidarı sürekli reddediyor.