Dilek Yarımadası - Turgay Fişekçi
Nisan 30, 2008 - Genel
Kuşadası’nda on yıldır, Sunullah Arısoy adına bir şiir ödülü veriliyor. Bu ödülle, önemli turizm kentimizin adı, bir kültür etkinliği çevresinde anılıyor. Kültür etkinlikleri, kentlerin çağdaş yüzleridir. Bir kent ne denli gelişkin olursa olsun, adı kültür ve sanatla anılmıyorsa büyük bir eksiklik, yoksunluk söz konusudur.
Kuşadası, kitle turizmiyle ilk tanışan yerlerden biri. Bunun ağır sonuçları da kentin her yanında görülebiliyor. Hiçbir denetime gelmeyen enine boyuna bir yapı mezarlığı
İnsanın dinlenmek için bu kente gelmesinin mantıklı bir nedenini bulabilmek zor. Gelen turistlerin giderek düşen nitelikleri de bir gösterge: Sivri topuklu disko ayakkabılarıyla Efes’in mermer yollarını aşındıran Ruslar mı ararsınız, yoksa 2500 yıllık Priene antik kentinin kalıntılarına bakıp , “Bu yıkıntılar İkinci Dünya Savaşı‘ndan mı kaldı diye soran Amerikalılar mı, hepsi burada.
Oysa bu yöre antik çağ uygarlıklarının en önemli kalıntılarını barındırmasının yanında her yanından bin bir verimin fışkırdığı bir doğa mucizesi.
Gürsel Tonbul un emekle oluşturduğu Değirmen Çiftlik İşletmesi, ekolojik tarım alanında verdiği ürünlerle yörenin değerini bilen, arttıran bir kurum. Ürettiği zeytinyağlarının uluslararası yarışmalarda dünyanın en iyileri arasına girmesi, bu emeğin değer bulması adına sevindirici.
…
1966’da ulusal park ilan edilerek doğa ve yabanıl yaşamın koruma altına alındığı Dilek Yarımadası da bu özel alanlardan biri. Yerleşime ve gecelemeye kapalı alan, yalnızca gündüz saatlerinde ziyarete açık. Issız kumsalları, kıyıya dek inen yemyeşil yamaçlarıyla herkesin kolaylıkla beğenisini kazanabilecek bir yeryüzü cenneti. Yüksekliği 1200 metreyi aşan dağlar, birbirinden derin kanyonlarla ayrılıyor. Bu kanyonlar doğa yürüyüşçüleri için bulunmaz yollar oluşturuyor. On yedi ile otuz beş kilometre arasında değişen yollar, park alanını kuzeyden güneye yürüyerek aşabilme olanağı sağlıyor.
Bitki örtüsünün zenginliği de benzersiz. Yarımada içinde 804 tür bitki saptanmış. Bunlardan altısı, yeryüzünde yalnızca burada görülen türler. On sekizi ise Türkiye’de yalnızca burada bulunuyor. Bu benzersiz bitki çeşitliliği Avrupa Konseyi’nin de ilgisini çekmiş ve burayı , “flora bio genetik rezerv alan” ilan etmiş .
Ulusal park alanı bitki çeşitliliğinin yanı sıra hayvan varlığıyla da dikkat çekici. Anadolu parsı da en son burada görülmüş. Bugün yürüyüşçüler en çok yaban atlarına rastlıyor.
…
Dilek Yarımadası’nın güney kıyısı, bir başka doğa mucizesi olan Büyük Menderes Nehri’nin denize döküldüğü alana açılıyor. Bugün Menderes Deltası da ulusal park sınırları içinde. Irmağın taşıdığı alüvyonlar o denli yoğun ki, iki bin yıl önce antik çağın liman şehirleri olan Priene ve Miletos bugün denizden dokuz kilometre içerde kalmış. Büyük Menderes, oluşturduğu lagünlerle, deniz içinde göller meydana getirmiş. Bu göllerde iki yüz elli kuş türü yaşıyor. Ulusal Parkta kuş gözlemciliği için de ziyaretçilere olanaklar sunuluyor.
Ulusal Park’ın yamacında yer alan tek yerleşim Doğanbey köyü. 1924’te Rum halkının Yunanistan’a zorunlu göçüyle boşalmış. Son yıllarda bu boş evleri alanların yapıları onartmalarıyla güzel bir köy ortaya çıkmış ama yaşayan bir yer izlenimi vermiyor. Burada yine eski bir köy evinin onarılmasıyla açılan Ulusal Park Tanıtım Merkezi’nde çevre üstüne bilgilenmek olanaklı .
Dilek Yarımadası, batı ucuna doğru Yunanistan’ın Sisam Adası’na öylesine yaklaşıyor ki, sıradan biri yüzerek karşı yakaya geçebilir. Bu yüzden iki kıyı da askeri koruma altında. Oysa iki kıyı bir barış parkı olarak birleşse, insanlar bir ülkeden bir ülkeye, tıpkı yörenin balıkları, fokları, kuşları gibi yüzebilse, daha insani bir dünyaya da yaklaşılmış olmaz mı ?
Turgay Fişekçi
Cumhuriyet
Yorumunuzu Ekleyin
Bu yazıya yorum yapabilmeniz için giriş yapmalısınız.